Pierwszy Marsza??ek Polski, ur. 1867 w ??u??owie pod Wilnem, w rodzinie, zaanga??owanej czynnie w powstaniu styczniowym, wychowa?? si�? w atmosferze tradycji patriotycznych i walki or�???nej z Rosj�?.

Uko??czywszy gimnazjum w Wilnie, zapisa?? si�? 1885 na wydzia?? medyczny Uniwersytetu Charkowskiego, sk�?d zosta?? wkr??tce wydalony za udzia?? w rozruchach studenckich. Wr??ciwszy do Wilna bra?? udzia?? w k????kach m??odzie??y o zabarwieniu socjalistycznym.
W 1887 roku zosta?? wmieszany w przygotowywany przez rewolucjonist??w rosyjskich spisek na ??ycie cara i zes??any na pi�?�? lat na Syberi�? wschodni�?, pocz�?tkowo do Kiry??ska nad Len�? potem do Tunki.1892 powr??ci?? do Polski i wzi�??? udzia?? w stworzeniu Polskiej Partii Socjalistycznej. 1894 obj�??? redakcj�? jej organu "Robotnika". Niestrudzony propagator idei niepodleg??o??ci, przyczyni?? si�? wydatnie do nadania socjalizmowi polskiemu zabarwienia patriotycznego. Pod pseudonimem "Wiktor" obje??d??a?? Kr??lestwo i "ziemie zabrane", rozwo??�?c drukowane przez si�? pismo, zak??ada?? wsz�?dzie tajne organizacje, apeluj�?c w pierwszym rz�?dzie do robotnik??w. Po o??mioletniej pracy podziemnej zosta?? w 1900 roku aresztowany i osadzony w X. Pawilonie w Warszawie. Symuluj�?c ob??�?d, zmusi?? w??adze do przeniesienia go do szpitala ??w. Miko??aja w Petersburgu, sk�?d zbieg?? 1901 przy pomocy lekarza W??adys??awa Mazurkiewicza.
Osiad??szy w Krakowie, bra?? udzia?? w ??yciu politycznym Galicji, krzewi�?c my??l walki zbrojnej z caratem.Po wybuchu wojny rosyjskojapo??skiej wyjecha?? do Tokio, aby uzyska�? od rz�?du Mikada pomoc dla ruchu zbrojnego w Kr??lestwie. Wr??ciwszy do kraju, zorganizowa?? 13 listopada 1904 zbrojne wyst�?pienie przeciw w??adzom rosyjskim na pl. Grzybowskim w Warszawie, nast�?pnie utworzy?? organizacj�? bojow�?, jako zawi�?zek przysz??ej si??y zbrojnej i kierowa?? jej walk�? przeciw caratowi. Gdy w Pol. Partii Socjalistycznej wzi�??? g??r�? kierunek, wrogi d�???eniom niepodleg??o??ciowym, Pi??sudski wyst�?pi?? z niej wraz z grup�? swych zwolennik??w i utworzy?? t. zw. "Frakcj�? Rewolucyjn�?". Po upadku rewolucji w Kr??lestwie, terenem jego dzia??alno??ci sta??a si�? Galicja. Kariera wojskowaW przewidywaniu wojny europejskiej g????wnym celem Pi??sudskiego sta??o si�? przygotowanie polskiej si??y zbrojnej. Propaganda jago w tym kierunku przez d??ugi czas trafia??a na op??r i brak rozumienia szerokich warstw, odzwyczajonych od my??li o polskim czynie or�???nym.
Dopiero po przesileniu z powodu aneksji Bo??ni i Hercegowiny nast�?pi?? zwrot i Pi??sudskiemu uda??o si�? powo??a�? do ??ycia "Zwi�?zki Strzeleckie". Zaj�?ty odt�?d tworzeniem szk???? oficerskich i kurs??w obozowych, kszta??ceniem instruktor??w, rozwojem polskiej literatury wojskowej, z chwil�? wybuchu wojny ??wiatowej zarz�?dzi?? mobilizacj�? strzelc??w i 6 sierpnia na czele kompanii kadrowej wkroczy?? do Kr??lestwa i zaj�??? opr????niony przez Rosjan pas pograniczny.Po utworzeniu Legion??w obj�??? dow??dztwo nad pierwsz�? brygad�? i na jej czele stoczy?? z Rosjanami kilkadziesi�?t bitew, potyczek i utarczek, zdobywaj�?c sobie s??aw�? wskrzesiciela polskiej armii. R??wnocze??nie pocz�??? tworzy�? niezale??nie od Legion??w tajne wojsko niepodleg??o??ciowe - Polsk�? Organizacj�? Wojskow�? (P. O. W.), kt??rej odga??�?zienia si�?gn�???y w g??�?b Rosji. Nara??ony na ustawiczne starcia z w??adzami wojskowymi pa??stw centralnych w lipcu 1916 poda?? si�? do dymisji z dow??dztwa I. brygady Legion??w. Po proklamacji 5 listopada 1916 wszed?? do Tymczasowej Rady Stanu jako dyrektor departamentu wojskowego. Po wybuchu rewolucji rosyjskiej doszed?? do przekonania, ??e g????wnym wrogiem stali si�? odt�?d Niemcy i przeciw nim skierowa?? dzia??alno??�? P.O.W. Gdy na porz�?dek dzienny wesz??a sprawa przysi�?gi legionist??w na braterstwo broni z Niemcami, Pi??sudski sprzeciwi?? si�? jej. 20 lipca 1917 zosta?? przez w??adze niemieckie uwi�?ziony i osadzony w Magdeburgu.Pi??sudski - pierwsza posta�? II RP Po katastrofie pa??stw centralnych wypuszczony na wolno??�?, powr??ci?? do Warszawy i przej�??? z r�?k Rady Regencyjnej w??adz�? wojskow�?, nast�?pnie za?? (14 list. 1918) cywiln�?. Zwo??any przeze?? Sejm Ustawodawczy uchwa??�? z 20 lutego 1919 poruczy?? mu sprawowanie obowi�?zk??w Naczelnika Pa??stwa do chwili uchwalenia konstytucji.Jako Naczelny W??dz wojsk polskich przeprowadzi?? Pi??sudski zwyci�?sk�? wojn�? z Sowietami, w trakcie kt??rej stara?? si�? urzeczywistni�? ide�? federacji Polski z Litw�? i Ukrain�?. W marcu 1920 armia ofiarowa??a mu bu??aw�? Pierwszego Marsza??ka Polski. Wyst�?puj�?c w tym czasie jako m�??? sztandarowy lewicy, popada?? Pi??sudski w cz�?ste konflikty z najsilniejszym w sejmie stronnictwem demokratycznonarodowym, zar??wno o kierunek w polityce zagranicznej, jak stosunek Naczelnika Pa??stwa do sejmu. Po zebraniu si�? drugiego sejmu odm??wi?? Pi??sudski kandydowania na prezydenta Rzeczpospolitej i obj�??? funkcje szefa sztabu generalnego.Po utworzeniu si�? gabinetu Witosa 1923 wyst�?pi?? z czynnej s??u??by w wojsku i wycofa?? si�? do Sulej??wka pod Warszaw�?, oddaj�?c si�? ,pracy literackiej i opozycyjnej propagandzie politycznej. W maju 1926 niezadowolony z istniej�?cych w pa??stwie stosunk??w stan�??? na czele oddanych mu pu??k??w i wkroczy?? do Warszawy, zmuszaj�?c po trzydniowej walce do ust�?pienia Prezydenta Rzeczpospolitej i gabinet Witosa.

Od tej chwili sprawuje Pi??sudski faktyczn�? dyktatur�?. Obrany w czerwcu 1926 przez Zgromadzenie Narodowe Prezydentem Rzeczpospolitej, odm??wi?? przyj�?cia tej godno??ci, obejmuj�?c natomiast tek�? ministra spraw wojskowych i stanowisko przewodnicz�?cego ??cis??ej Rady Wojennej i generalnego inspektora armii. Dwukrotnie (X. 1927 - VI. 1928, VIII-XII. 1930) sprawowa?? prezesur�? gabinetu.

Od maja 1926 do maja 1935 wywiera?? decyduj�?cy wp??yw na wszystkie wa??niejsze zagadnienia
polityczne w Polsce, piastuj�?c bez przerwy urz�?dy Generalnego Inspektora Si?? Zbrojnych, oraz Ministra Spraw Wojskowych. Rezerwuj�?c dla siebie specjalnie dziedzin�? wojskowo??ci i polityk�? zagraniczn�?, decydowa?? faktycznie we wszystkich wa??nych wypadkach, czy to polityki wewn�?trznej, czy ustawodawstwa, oraz w sprawach zmian rz�?d??w, kt??re, mimo zmian na stanowisku premiera, zachowa??y w tym czasie wszystkie charakter rz�?d??w J??zefa Pi??sudskiego.Jako tw??rca polskich si?? zbrojnych przeprowadzi?? po r. 1926 reorganizacj�? armii, z??o??onej z r????nolitych dawnych wojsk zaborczych i formacji nowszych, w duchu ujednolicenia korpusu oficerskiego oraz uzbrojenia. Z my??l�? o wychowaniu zdrowego fizycznie pokolenia popiera?? ide�? wychowania fizycznego, kt??rym interesowa?? si�? osobi??cie, przysposobienia wojskowego, rozwoju lotnictwa (imprezy lotnicze, challenge), oraz szybownictwa. - W polityce zagranicznej, kieruj�?c jej g????wnymi posuni�?ciami, przeprowadza?? zasad�? realizmu i samodzielno??ci drog�? polityki pokojowej i uk??ad??w dwustronnych. Doceniaj�?c znaczenie sojusz??w z Francj�? i Rumuni�?, podj�??? r??wnocze??nie pr??by bezpo??redniego porozumienia z Niemcami, kt??re doprowadzi??y do uk??adu o nieagresji w 1934 r. i wyg??adzenia licznych tar�?, a przede wszystkim usun�???y gro??b�? zatargu, co odbi??o si�? na uspokojeniu obustronnym opinii publicznej. Ju?? poprzednio doprowadzi?? do podpisania podobnego uk??adu dwustronnego z Rosj�? Sowieck�?, oraz do usuni�?cia nieporozumie?? rumu??skorosyjskich.W r. 1927 uda?? si�? osobi??cie do Genewy, gdzie swym stanowczym i nieugi�?tym stanowiskiem zmusi?? Litw�? do wycofania z terenu mi�?dzynarodowego sprawy wile??skiej. Parokrotnie te?? pr??bowa?? nawi�?za�? z Litw�? normalne stosunki s�?siedzkie, co jednak natrafi??o na op??r polityki kowie??skiej. Jednocze??nie zacie??ni?? stosunki z pa??stwami ba??tyckimi. By?? przeciwnikiem polityki wielkich mocarstw, d�???�?cych do prowadzenia polityki nadrz�?dnej, ponad wol�? pa??stw ??rednich i mniejszych, i udaremni?? powstanie paktu czterech mocarstw, spychaj�?cych Polsk�? do roli drugorz�?dnej. Dzi�?ki tej realnej i pokojowej polityce, sytuacja mi�?dzynarodowa Polski uleg??a wybitnej zmianie na lepsze.Mog�?c po roku 1926 sta�? si�? dyktatorem, i maj�?c do tego zach�?t�? ze strony wi�?kszo??ci spo??ecze??stwa oraz mo??liwo??ci realne, wola??, zgodnie ze swymi zasadami, pozosta�? w roli wychowawcy spo??ecze??stwa, zabieraj�?c g??os decyduj�?cy tylko w momentach specjalnie wa??nych i trudnych. Pozostawiwszy reprezentacj�? parlamentarn�?, zwalcza?? sejmow??adztwo i partyjnictwo deprawuj�?ce spo??ecze??stwo, oraz rozpowszechnion�? przed majem 1926 korupcj�? polityk�? Gdy w r. 1935 parlament przeprowadzi?? zmian�? konstytucji, Pi??sudski nie poszed?? drog�? wzor??w pa??stw totalnych, ale przeprowadzi?? w nowej Konstytucji zasad�? r??wnowagi naczelnych organ??w Pa??stwa, podnosz�?c autorytet i prerogatywy g??owy Pa??stwa oraz w??adzy wykonawczej, przy zachowaniu uprawnie?? w??adzy ustawodawczej. W stosunku do mniejszo??ci narodowych by?? zwolennikiem metody wsp????pracy w obr�?bie i dla dobra wsp??lnego pa??stwa, zwalczaj�?c wybuja??o??ci szowinizm??w.Utrzymuj�?c pe??n�? tolerancj�? w stosunku do mniejszo??ci, uwa??a?? spraw�? t�? za wewn�?trzn�? i og??osi?? w Lidze Narod??w deklaracj�? o niewykonywaniu traktatu o ochronie mniejszo??ci, uwa??aj�?c, ??e nie da si�? on pogodzi�? z presti??em mocarstwowym Polski i daje sposobno??�? do rozgrywek politycznych w Genewie.

Koniec ??ycia marsza??ka

Nieuleczalna choroba, rak w�?troby stwierdzony na wiosn�? 1935, zmog??a 12 maja 1935 wycie??czony prac�? organizm. Pogrzeb Pi??sudskiego sta?? si�? ??a??obn�? manifestacj�? ca??ego spo??ecze??stwa. Cia??o Jego z??o??ono na Wawelu (18 maja 1935) zrazu w krypcie ??w. Leonarda, potem w specjalnie na ten cel przygotowanej krypcie pod wie??�? "Srebrnych dzwon??w", serce za?? na cmentarzu wile??skim "na Rossie", obok cia??a Jego matki.
Jest autorem szeregu prac publicystycznych i historyczno­wojskowych; najwa??niejsze: "Walka rewolucyjna w zaborze rosyjskim" (1903), "22 stycznia 1863" (1913), "Wspomnienia o Gabrielu Narutowiczu" (1923), "O warto??ci ??o??nierza Legion??w" (1923), "Rok 1920" (1924), "U ??r??de?? niemocy Rzeczpospolitej" (1924) "Moje pierwsze boje" (1925). Od 1930 pocz??o wychodzi�? zbiorowe wydanie pism Pi??sudskiego p. t. "Pisma - Mowy - rozkazy" pod redakcj�? M. Sokolnickiego i J. Stachiewicza.

??r??d??o http://www.hista-zone.rar.pl/