Publikacje / Histori�? malowane / Bitwa pod Grunwaldem cd.. - Goleni??w net

Menu główne

· GRY

· Galeria

· ZIELONA LINIA

· Galeria Goleni??w

· REDAKCJA - kontakt

Rozk??ad jazdy PKP

Kolporter RSS

O najnowszych newsach możesz dowiedzieć się za pośrednictwem kanałów rss.

Latest Comments

[News] Etyka
Autor: jaro60 dnia 26 maj : 08:02
Swieta racja.

[News] Uzdrowiciel
Autor: jaro60 dnia 21 maj : 13:23
I co na to Puste Obietnice,cos zapanowala dziwna c [ more ... ]

[News] Normalno??�?
Autor: jaro60 dnia 21 kwi : 07:45
Dla mnie, to Tusk jak wroci do kraju to powiinien [ more ... ]

[News] Wyk??ad dr Zbigniew Stanuch "Golgota Kobiet - relacje wi�???niarek Ravensbr??ck
Autor: Jan II dnia 14 kwi : 10:07
Bardzo przejmuj [ more ... ]

[News] Paplecznik - czyli wTylewizji po Goleniowsku cze??�? 10
Autor: MW dnia 02 kwi : 16:27
Przegadane to . Podane w ma??o ciekawej medialnie [ more ... ]

[News] Sedno sprawy
Autor: jaro60 dnia 17 mar : 13:16
Oczywista prawda.Tylko opozycyjni POpaprancy mowia [ more ... ]

[News] Nobli??ci
Autor: jaro60 dnia 28 sty : 08:01
SWIETA RACJA.

[News] Ja nie mam czasu!
Autor: admin dnia 17 sty : 00:45
Jasne ??e to nie tajemnica. Chodzi o radnego Czer [ more ... ]

[News] Ja nie mam czasu!
Autor: MW dnia 17 sty : 00:18
" eden z radnych" - jak wiecie kt??ry to dlaczego [ more ... ]

[News] Park 750 - lecia Goleniowa i konsultacje spo??eczne???
Autor: Jan II dnia 11 gru : 22:19
Uwa??am - w przeciwie??stwie do Pani Muszy??skiej, [ more ... ]

Bitwa pod Grunwaldem cd..

Autor: Andrzej Bugajski

Brak oceny -

Bitwa pod Grunwaldem. przebieg, znaczenie, geneza- cze??�? dalsza

W?�ADYS?�AW II JAGIE?�?�O (1386 - 1434)
Urodzony ok. 1351 r., syn wielkiego ksi�?cia litewskiego Olgierda i ksi�???niczki Twerskiej Julianny. Za??o??yciel dynastii Jagiellon??w. W latach 1377-1401 wielki ksi�???�? litewski. W roku 1385 zawar?? z panami polskimi uk??ad w Krewie, na mocy kt??rego w 1386 r. przyj�??? chrzest, przybieraj�?c imi�? W??adys??aw, po??lubi?? kr??low�? Jadwig�? i koronowa?? si�? w Krakowie na kr??la polskiego. W 1387 r. rozpocz�??? chrystianizacj�? Litwy. W 1396 r. opanowa?? Kujawy i ziemi�? wielu??sk�?. Za jego panowania dosz??o do wielkiej wojny z Zakonem Krzy??ackim (1409-1411), zako??czonej pokojem w Toruniu. Decyduj�?ca bitwa rozegra??a si�? 15.VII.1410 r. pod Grunwaldem. Wojska polsko-litewskie rozgromi??y w niej armi�? krzy??ack�?. Zakon po tej kl�?sce nigdy ju?? si�? nie pod??wign�???. W 1413 r. zawar?? uni�? z Litw�? w Horodle. W 1420 r. powo??any zosta?? na tron czeski przez husyt??w. Jagie????o odrzuci?? t�? propozycj�? pod naciskiem kardyna??a Zbigniewa Ole??nickiego. Aby zapewni�? tron polski swoim synom, nada?? szlachcie nowe przywileje, m.in. \"neminem captivabimus\", kt??ry gwarantowa?? szlachcie nietykalno??�? osobist�?. By?? jednym z najwybitniejszych w??adc??w, a autorytet Polski na arenie mi�?dzynarodowej w czasach jego panowania wydatnie wzr??s??. Zapocz�?tkowana jego panowaniem unia z Litw�? zwi�?za??a ze sob�? na kilka stuleci dzieje obu pa??stw.

Opis przebiegu bitwy

(??r??d??a historyczne)

Wiadomo??ci o bitwie pod Grunwaldem rozegranej 15 lipca 1410 roku dostarczaj�? nam liczne, zachowane przekazy ??r??d??owe, przede wszystkim polskie i krzy??ackie. W??r??d ??r??de?? polskich na plan pierwszy wysuwaj�? si�?: \"KRONIKA KONFLIKTU W?�ADYS?�AWA KR??LA POLSKIEGO Z KRZY??AKAMI W ROKU PA??SKIM 1410\" oraz relacja Jana D??ugosza zawarta w spisanych przez tego znakomitego historyka dziejach Kr??lestwa Polskiego, zwanych potocznie \"ROCZNIKAMI\".

\"Kronika Konfliktu\" zachowa??a si�? w skr??conym odpisie, sporz�?dzonym w XVI w., jako podstawa kazania wyg??aszanego na uroczystym nabo??e??stwie odprawianym w??wczas w ka??d�? rocznic�? bitwy grunwaldzkiej. Orygina?? powsta?? w ko??cu 1410 r. lub na pocz�?tku 1411 r. i by?? dzie??em autora doskonale zorientowanego, niew�?tpliwie naocznego ??wiadka opisywanych wydarze??. Wydaje si�?, ??e autorem tym by?? Zbigniew Ole??nicki, p????niejszy biskup krakowski i kardyna??, kt??ry 15 lipca 1410 r., jako sekretarz kr??lewski pozostawa?? przy boku W??adys??awa Jagie????y w ci�?gu ca??ej bitwy. Inicjatorem spisania \"Kroniki\" i jej redaktorem by?? jednak, zapewne, Miko??aj Tr�?ba, podkanclerzy koronny, z czasem arcybiskup gnie??nie??ski i pierwszy prymas Polski, zaufany kr??la i bezpo??redni kierownik polskiej polityki zagranicznej. Mo??na uwa??a�?, i?? \"Kronika Konfliktu\" odzwierciedla oficjaln�? wersj�? wydarze??, tak jak j�? widzia?? i chcia?? przedstawi�? sam kr??l W??adys??aw Jagie????o i jego najbli??si wsp????pracownicy.

Czytamy w niej:

\"Kr??l... doszed??... do rzeki Wis??y i przez t�? rzek�? wraz z cz�???ci�? swych wojsk, kt??re w??wczas nie zebra??y si�? jeszcze przy nim w ca??o??ci, a tak??e z dzia??ami, machinami i innym sprz�?tem wojennym bez ??adnej szkody i niebezpiecze??stwa przeprawi?? si�? po mo??cie wspania??ej konstrukcji.

Tak wi�?c w pi�?tek przed ??wi�?tem Ma??gorzaty kr??l roz??o??y?? swe obozy w 3 mile od miasta D�?br??wna... W tych obozach wypoczywa?? przez dwa dni i wyruszaj�?c z tych??e oboz??w w sam dzie?? ??w. Ma??gorzaty roz??o??y?? si�? obozem obok wzmiankowanego miasta. I przed wieczorem poleci?? zdoby�? rzeczone miasto nie rycerstwu swemu, lecz pospolitemu ludowi i tym??e [miastem] z miejsca, w ci�?gu niespe??na trzech godzin si??�? zaw??adn�???.

Kr??l poleci?? kapelanom przygotowa�? si�? do mszy, poniewa?? nie m??g?? wed??ug swego sta??ego zwyczaju wys??ucha�? [dot�?d] mszy, a to z powodu przeszkody, jak�? stanowi??y wiatry wiej�?ce, gdy wyruszano z oboz??w. I kiedy sam zatrzyma?? si�? na szczycie pewnego wzg??rza, a wojska stoj�?ce wok???? podziwia??y p??omienie ogni buszuj�?cych po kraju, zdumiewaj�?ce sw�? liczb�? i rozmiarami, dosz??a do kr??la wie??�? o nadej??ciu wrog??w... Wszyscy zatem ludzie w wojskach uzbrojeni dosiedli koni, kt??re tylko dla u??ycia w bitwie przed nimi prowadzono. Kr??l zasi�? przyst�?pi?? wtedy do boskiego obowi�?zku wys??uchania mszy, modl�?c si�? pokornie na kl�?czkach.

Kr??l... sam za?? dosiad??szy konia, w??asn�? osob�? pospieszy?? przyjrze�? si�? wrogom i natychmiast rozpocz�??? ustawia�? szyki na p??aszczy??nie pewnego pola pomi�?dzy dwoma gajami, nast�?pnie w??asn�? r�?k�? dokona?? pasowania do tysi�?ca albo i wi�?cej rycerzy, tak a?? si�? zm�?czy?? tym pasowaniem.

Przybyli do kr??la dwaj heroldowie, jeden [z nich] kr??la w�?gierskiego, nios�?cy kr??lowi [polskiemu] nagi miecz z ramienia mistrza, drugi, ksi�?cia szczeci??skiego, dzier??�?cy w d??oni podobny miecz, przeznaczony przez marsza??ka ksi�?ciu Witoldowi.

Na prawym skrzydle wyst�?pi?? do boju ksi�???�? Witold ze swym ludem, z chor�?gwi�? ??wi�?tego Jerzego i z chor�?gwi�? przedniej stra??y. Na kr??tk�? zasi�? chwil�? przed samym rozpocz�?ciem bitwy spad?? lekki i ciep??y deszcz, [kt??ry] zmy?? kurz z ko??skich kopyt. A na samym pocz�?tku tego deszczu, dzia??a wrog??w, bo wr??g mia?? liczne dzia??a, dwukrotnie da??y salw�? kamiennymi pociskami, ale nie mog??y naszym sprawi�? tym ostrza??em ??adnej szkody.

Spotkali si�? z wielkim zgie??kiem i niezmiernym p�?dem koni w pewnej dolinie w ten spos??b, ??e przeciwna strona z g??ry, a nasza strona r??wnie?? z g??ry wzajemnymi ciosami razi�? si�? pocz�???y.

Inna zasi�? cz�???�? wrog??w spo??r??d tych??e wyborowych ludzi krzy??ackich zwar??a si�? z najwi�?kszym impetem i krzykiem z ludem ksi�?cia Witolda i po bez ma??a godzinie wzajemnej walki liczni z obu stron polegli, tak i?? ludzie ksi�?cia Witolda przymuszeni byli do odwrotu. Ludzie ksi�?cia Witolda przymuszeni byli do odwrotu. Tedy wrogowie ??cigaj�?cy ich s�?dzili, i?? ju?? odnie??li zwyci�?stwo i w rozproszeniu odbiegli od swych chor�?gwi i szyku swoich hufc??w i przed tymi, kt??rych [uprzednio] do odwrotu zmusili, zacz�?li [z kolei] uchodzi�?. Niebawem, gdy pragn�?li zawr??ci�?, oddzieleni od swych ludzi i chor�?gwi przez ludzi kr??lewskich, kt??rzy ich chor�?gwie na wprost od skrzyde?? przeci�?li, przepadli albo wzi�?ci [w niewol�?] albo wyt�?pieni mieczem. Ci zasi�? kt??rzy... pozostali przy ??yciu, powr??cili do swoich ludzi... i zn??w zwarli si�? wzajemnie z wielk�? chor�?gwi�? kasztelana krakowskiego, [z chor�?gwiami] wojewody sandomierskiego, ziemi wielu??skiej, ziemi halickiej i wieloma innymi.

Zebrawszy si??y... mistrz... maj�?cy ze sob�? pi�?tna??cie lub wi�?cej chor�?gwi... zapragn�??? obr??ci�? swe hufce przeciw osobie kr??la. Kr??l w??wczas, skoro Krzy??acy sprawiwszy szyki stali przeciw niemu, chcia?? pochwyciwszy kopi�? w d??o?? z najwi�?ksz�? ??mia??o??ci�? skierowa�? przeciw nim konia, lecz powstrzymany wbrew [swej] woli si??�? i z najwi�?kszym trudem przez dostojnik??w, nie m??g?? uczyni�? zado??�? swym ch�?ciom. Przeto pewien dobrze zbrojny rycerz z zakonu Krzy??ak??w, chc�?c w pojedynk�? zwr??ci�? swego konia przeciw kr??lowi, podjecha?? bli??ej ku niemu. Kr??l za?? uj�?wszy w d??o?? sw�? kopi�? zrani?? go ??miertelnie w twarz i zaraz te?? [Niemiec] przez innych z konia str�?cony, pad?? na ziemi�? martwy.

Hufce mistrza z miejsca na kt??rym sta??y ruszaj�?c przeciw kr??lowi, natkn�???y si�? na [nasz�?] wielk�? chor�?giew i wzajem m�???nie zderzy??y si�? [z ni�?] kopiami. I w pierwszym starciu mistrz, marsza??ek, komturzy ca??ego zakonu krzy??ackiego zostali zabici. Pozostali za??, kt??rzy ocaleli, widz�?c ??e mistrz, marsza??ek i inni dostojnicy zakonu polegli, zwr??ciwszy si�? do odwrotu, cofn�?li si�? w owym czasie a?? do swych, uprzednio roz??o??onych, tabor??w. W miejscu zasi�? oboz??w liczni [wrogowie] widz�?c, ??e ucieczk�? ??adnym sposobem nie zdo??aj�? uj??�? ??mierci, utworzywszy z woz??w jakoby wa??, tam??e wszyscy zacz�?li si�? broni�?, lecz niebawem pokonani, wszyscy w paszczy miecza pogin�?li. W owym za?? miejscu wi�?cej poleg??ych stwierdzono ni??li na ca??ym pobojowisku.

Krzy??acy... widz�?c, i?? wiele jeszcze by??o hufc??w kr??lewskich, kt??re [dot�?d] nie wesz??y do bitwy, zobaczywszy te??, i?? w??dz ich pad?? zabity, rzucili si�? do prawdziwej ucieczki i w rozsypce pocz�?li pierzcha�?. Kr??l zasi�?... nie pozwoli?? [swoim] ??ciga�? tak szybko uchodz�?cych wrog??w, nie chc�?c, aby lud [jego] oddali?? si�? ode?? w rozproszeniu.

Nazajutrz wi�?c rano kr??l poleci?? ??piewa�? msze bardzo uroczy??cie... Po mszach przeto przez ca??y ten dzie?? i podobnie przez nast�?pny znoszono do kr??la wzi�?te w bitwie chor�?gwie wroga i przyprowadzano je??c??w. Przez trzy dni bez przerwy kr??l zatrzyma?? si�? na miejscu bitwy, w ci�?gu kt??rych to [dni] przynoszono kr??lowi chor�?gwie nieprzyjaci????, tak ??e wszyscy mogli je ogl�?da�?. W tych dniach r??wnie?? kr??l polski poleci?? odszuka�? w??r??d trup??w cia??o mistrza, a znalezione poleci?? przywie??�? do swego namiotu, owin�?�? w bia??e prze??cierad??o, okry�? z wierzchu najdro??sz�?, kr??lewsk�? purpur�? i z czci�? na wozie odwie??�? do Malborka. Pozosta??e za?? zw??oki poleg??ych dostojnych m�?????w tak naszych, jak i nieprzyjaci????, z czci�? i szacunkiem pochowa�? kaza?? w pewnym ko??ciele w pobli??u pola bitwy.\"

\"Roczniki\" Jana D??ugosza powstawa??y w ci�?gu �?wier�?wiecza, poczynaj�?c od 1455 r. Ich autor czerpa?? wiadomo??ci o bitwie grunwaldzkiej z kilku wa??nych ??r??de??. Mia??, przede wszystkim, dost�?p do dokument??w przechowywanych w kancelarii kr??lewskiej. Z pewno??ci�? korzysta?? z orygina??u \"Kroniki Konfliktu\", zna?? r??wnie?? i uwzgl�?dni?? relacje krzy??ackie. Bardzo wiele przej�??? te?? z opowiada?? uczestnik??w bitwy. Nale??eli do nich - ojciec i stryj kronikarza, a przede wszystkim kardyna?? i biskup krakowski Zbigniew Ole??nicki, d??ugoletni zwierzchnik i protektor Jana D??ugosza. Czytaj�?c D??ugoszowy opis wyprawy grunwaldzkiej musimy pami�?ta�?, ??e jego autor, gor�?cy patriota i sumienny badacz dziej??w ojczystych, nie by?? wolny od osobistych uprzedze?? i nie zawsze umia?? obiektywnie oceni�? przedstawiane przez siebie zdarzenia. Jako przekonany stronnik Zbigniewa Ole??nickiego reprezentowa?? punkt widzenia wy??szej hierarchii ko??cielnej, a zarazem pot�???nej grupy ma??opolskich mo??now??adc??w, w??r??d kt??rych kardyna?? zajmowa?? miejsce naczelne. Z niech�?ci�? i nieufno??ci�? traktowa?? D??ugosz Litwin??w, czyni�?c tu wyj�?tek tylko dla wielkiego ksi�?cia Witolda. Nie lubi?? dynastii jagiello??skiej i samego kr??la W??adys??awa Jagie????y, kt??rego pozna?? ju?? jako starca posuni�?tego w latach. Pomimo tych wszystkich zastrze??e?? relacja D??ugosza jest ??r??d??em pierwszorz�?dnym, przewy??szaj�?cym wszystkie inne bogactwem zawartej w niej tre??ci. A oto jak j�? opisuje:

\"Kr??l polski W??adys??aw zwa??ywszy, ??e nie zosta??a ??adna nadzieja na zachowanie pokoju z Krzy??akami, rozes??a?? listy i wici i nakaza?? wszystkim panom, rycerzom i poddanym swojego Kr??lestwa Polskiego i podleg??ych mu ziem, by chwyciwszy za bro?? ruszyli do Prus przeciwko Krzy??akom.

Kr??l W??adys??aw... przyby?? nad Wis??�? powy??ej klasztoru w Czerwi??sku, do miejsca gdzie by?? ustawiony na ??odziach most sporz�?dzony w Kozienicach i dnia tego kr??l przeprawi?? si�? przez most i rzek�?, a ca??e wojsko kr??lewskie sz??o za nim w ustalonym porz�?dku z czterokonnymi wozami, wszystkimi bombardami, mn??stwem ??ywno??ci i innymi ci�???arami... Przy wej??ciu na most kr??l W??adys??aw postawi?? wyborowy oddzia?? zbrojnych rycerzy, by zapobiegali t??okowi i zamieszaniu w??r??d wchodz�?cych. Nadto boki mostu zabezpieczy?? pot�???nymi belkami zwanymi kobyleniami, aby nikt si�? do brzeg??w nie przybli??a??. Wszyscy musieli wchodzi�? na most w najlepszym porz�?dku z wozami, lud??mi i ko??mi. Potem, gdy ju?? ca??e wojsko kr??lewskie przesz??o po mo??cie przez rzek�? Wis??�?, na rozkaz kr??la most ten natychmiast rozebrano i sp??awiono do P??ocka celem przechowania na powr??t kr??la i wojska.

Kr??l polski W??adys??aw... pomaszerowa?? ku miastu D�?br??wnu, kt??re po niemiecku nazywa si�? Gilgenburg, a kt??rego mury i baszty obmywa??y fale oblewaj�?cego go naoko??o jeziora. Rozbija ob??z p???? mili od D�?br??wna, na polnej r??wninie, nad jeziorem zwanym Jeziorem D�?browskim... Kiedy pod wiecz??r upa?? zel??a??, wielu wojownik??w z obozu kr??lewskiego rusza w stron�? miasta D�?br??wna aby zobaczy�? miasto i oceni�? jego po??o??enie. Ale poniewa?? wojska [krzy??ackie] przyby??e aby broni�? miasta, obawiaj�?c si�? uderzenia na miasto i na nich samych, wysz??y im naprzeciw, dochodzi natychmiast do zawzi�?tej walki... Rycerze polscy pobiwszy wrog??w i zmusiwszy ich do ucieczki do miasta... sami, bez rozkazu kr??la, rzucili si�? na miasto, aby je zdoby�?. Miasto by??o obronne nie tylko otaczaj�?cymi je wok???? pot�???nymi murami posiadaj�?cymi wie??e i baszty, ale tak??e po??o??eniem. Po wi�?kszej bowiem cz�???ci oblewa je jezioro, a poniewa?? jest otoczone biegn�?cymi wok???? mur??w g??�?bokimi fosami z wod�?, tak wi�?c tylko przez nader w�?ski skrawek ziemi mo??na dosta�? si�? do niego... Mieszka??cy miasta nie leni�? si�? do stawiania oporu, lecz pociskami bombard i g??azami odp�?dzaj�? podchodz�?cych pod mur. Rycerze za?? polscy, w niema??ej liczbie, skacz�? do jeziora, docieraj�? pod mury miasta i czyni�?c podkopy usi??uj�? je os??abi�?. Inni, przystawiwszy drabiny, wchodz�? na nie i w okamgnieniu zdobywaj�? ludne, pe??ne m�???czyzn i kobiet miasto... Jeszcze nie wywieziono wszystkich ??up??w, a ju?? miasto podpalono... Wielu pad??o od miecza i nikt nie unikn�??? ??mierci lub niewoli z wyj�?tkiem kilku, kt??rzy na cz????nach i ??odziach wymkn�?li si�? na jezioro... Nie by??o wzgl�?du na wiek ani ??adnej lito??ci. Polacy dopuszczali si�? tego nie tyle prawem wojennym, ale z nienawi??ci do Krzy??ak??w i z b??lu z powodu spustoszenia przez wrog??w ziemi dobrzy??skiej.

Kr??l rusza spod D�?br??wna. Przebywszy przestrze?? dwumilow�?, na kt??rej wok???? p??on�???y wsie wrog??w, po przybyciu na maj�?ce by�? ws??awione przysz??�? bitw�? pola wsi St�?barku i Grunwaldu, kaza?? rozbi�? ob??z w??r??d zaro??li i gaj??w, kt??rych tutaj by??o wiele. Namiot kapliczny poleci?? ustawi�? na wzg??rzu od strony jeziora Lubie??, zamierzaj�?c wys??ucha�? mszy w czasie, gdy wojsko zajmowa??o si�? rozbijaniem obozu. Kiedy wi�?c rozpi�?to namiot kapliczny... przyby?? rycerz Hanek z Che??mu, herby Ostoja, donosz�?c, ??e widzia?? wojsko wrog??w o par�? krok??w od siebie.

Kr??l przeto w??o??ywszy zbroj�? dosiad?? konia i pozostawiwszy wszystkie insygnia kr??lewskie opr??cz niesionego przed nim proporca z wyhaftowanym bia??ym or??em, uda?? si�? na znaczne wzniesienie celem ocenienia si?? wrog??w. Przyby?? na po??o??ony mi�?dzy dwoma gajami pag??rek... z kt??rego mo??na by??o mie�? pe??ny wgl�?d w szeregi wrog??w. Oceniaj�?c raczej oczami ni??li rozumem si??y w??asne i wrog??w, wr????y?? sobie to pomy??lny, to smutny los. Nasyciwszy oczy widokiem licznych wrog??w, zjecha?? ni??ej i pasuj�?c bardzo wielu Polak??w na rycerzy, zagrza?? ich do walki kr??tk�?, ale dobitn�? przemow�?.

Zapowiedziano nagle dw??ch herold??w, z kt??rych jeden, kr??la rzymskiego, mia?? w herbie czarnego or??a na z??otym polu, a drugi ksi�?cia szczeci??skiego czerwonego gryfa na bia??ym polu. Wyst�?pili oni z wojsk wrog??w nios�?c w r�?kach go??e miecze, bez pochew, chronieni przed zniewagami przez rycerzy polskich i domagali si�? stawienia przed oblicze kr??la. Wys??a?? ich do kr??la W??adys??awa mistrz pruski Ulryk z nader dumnym pos??aniem, aby sk??oni�? go do podj�?cia niezw??ocznie bitwy i stani�?cia w szeregach do walki... [Heroldowie] ... oddawszy jako tako honory kr??lowi przedstawiaj�? tre??�? swego poselstwa... \"Najja??niejszy kr??lu! Wielki mistrz pruski Ulryk posy??a tobie i twojemu bratu (pomin�?li imi�? Aleksandra i tytu?? ksi�???�?cy) przez nas tu obecnych pos????w dwa miecze ku pomocy, by?? wesp???? z nim i jego wojskami nie oci�?ga?? si�? i z wi�?ksz�?, ni?? to okazujesz, odwag�? przyst�?pi?? do boju, a tak??e ??eby?? si�? nie kry?? nadal w lasach i gajach i nie odwleka?? walki. Je??li za?? uwa??asz, ??e masz zbyt szczup??�? przestrze?? aby rozwin�?�? szyki, mistrz pruski Ulryk... ust�?pi ci, jak daleko zechcesz, tego pola, kt??re zaj�??? swoim wojskiem, albo wreszcie wybierz jakiekolwiek miejsce bitwy, by?? tylko dalej nie odwleka?? walki...\" A kr??l W??adys??aw, wys??uchawszy pe??nych pychy i zuchwalstwa pos????w krzy??ackich, przyj�??? miecze z r�?k herold??w... odpowiada heroldom... \"Poniewa?? - rzecze - mam w mym wojsku wystarczaj�?co wiele miecz??w, przeto nie potrzebuj�? miecz??w mych wrog??w, jednak??e dla wi�?kszej pomocy, opieki i obrony mej s??usznej sprawy, przyjmuj�?, w imi�? Boga, te dwa miecze przys??ane przez wrog??w pragn�?cych krwi i zguby mojej oraz mego narodu, a dor�?czone przez was...\" Dwa wspomniane miecze... s�? do dnia dzisiejszego przechowywane w skarbcu kr??lewskim w Krakowie, by ci�?gle przypomina??y i ??wiadczy??y o pysze i kl�?sce jednej strony, a pokorze i triumfie drugiej. [Godne uwagi s�? dalsze losy obu s??ynnych miecz??w. Przez d??ugie wieki pozostawa??y w skarbcu koronnym. Po okradzeniu skarbca przez Prusak??w w 1795 r. trafi??y do Zbior??w Pu??awskich. Ukryte po upadku powstania listopadowego, zosta??y w 1853 r. odnalezione przez rosyjskie w??adze policyjne, skonfiskowane i w ten spos??b, ostatecznie stracone.]

Kiedy odtr�?biono sygna??y do boju, ca??e wojsko kr??lewskie za??piewa??o dono??nym g??osem ojczyst�? pie???? \"Bogurodzic�?\", a potem, pochylaj�?c kopie rzuci??o si�? do walki. Pierwsze jednak ruszy??o do starcia wojsko litewskie na rozkaz ksi�?cia Aleksandra, nie znosz�?cego ??adnej zw??oki.

W tej w??a??nie chwili obydwa wojska, z okrzykiem jaki zwykle wznosz�? wojownicy przed walk�?, star??y si�? w ??rodku doliny rozdzielaj�?cej obie armie... W miejscu starcia ros??o 6 wysokich d�?b??w, na kt??re wspi�???o si�? i obsiad??o ga??�?zie wielu ludzi - nie wiadomo czy kr??lewskich, czy krzy??ackich - by podziwia�? pierwsze starcie oddzia????w i pozna�? dalsze losy obu wojsk. Przy starciu za?? oddzia????w z trzasku ??ami�?cych si�? kopii i szcz�?ku ??cieraj�?cego si�? [innego] or�???a, powsta?? tak wielki ??oskot i huk, tak dono??ny by?? szcz�?k mieczy jakby zwali??a si�? jaka?? ogromna ska??a, ??e s??yszeli go nawet ci, kt??rzy oddaleni byli o kilka mil.

Kiedy... Krzy??acy zauwa??yli, ??e na lewym skrzydle, gdzie sta??o wojsko polskie toczy si�? zawzi�?ta i niebezpieczna dla nich walka, poniewa?? wyci�?to ju?? wyborowe [ich] hufce, przerzucaj�? si??y na prawe skrzyd??o, gdzie ustawione by??y szyki litewskie, kt??re maj�?c rzadsze szeregi, s??absze konie i uzbrojenie zdawa??y si�? ??atwe do pokonania... Kiedy wrza??a zawzi�?ta walka z Litwinami, Rusinami i Tatarami, wojsko litewskie, nie mog�?c powstrzyma�? naporu wrog??w zacz�???o s??abn�?�? i wycofa??o si�? na odleg??o??�? jednego jugera. Krzy??acy napierali na nie silniej, musia??o raz po raz cofa�? si�? i w ko??cu zawr??ci�? do ucieczki. Wielki ksi�???�? litewski Aleksander, rozdaj�?c razy batogiem i gromkimi okrzykami, pr??bowa?? powstrzyma�? ucieczk�?, ale na pr????no... W tej walce rycerze ruscy ze Smole??ska, stoj�?c pod trzema w??asnymi znakami i walcz�?c nader zawzi�?cie, jako jedyni nie wzi�?li udzia??u w ucieczce, czym zas??u??yli na s??aw�?. Chocia?? pod jednym znakiem wyci�?to ich bez lito??ci, a sam�? chor�?giew [le??�?c�?] na ziemi stratowano, w dw??ch jednak pozosta??ych walczyli bardzo dzielnie, jak m�???om i rycerzom przysta??o.

Poniewa?? tak??e Krzy??acy d�???yli z uporem do zwyci�?stwa, wielka chor�?giew kr??la W??adys??awa z bia??ym or??em w herbie, kt??r�? ni??s?? chor�???y krakowski, rycerz Marcin z Wrocimowic herbu P????kozic, pod naporem nieprzyjaci???? upad??a na ziemi�?. Ale walcz�?cy pod ni�? najbardziej do??wiadczeni i zaprawieni w bojach rycerze pod??wign�?li j�? natychmiast i umie??cili na swoim miejscu, nie dopuszczaj�?c do jej utraty. Nie da??oby si�? jej pod??wign�?�?, gdyby jej nie os??oni?? w??asnymi piersiami i or�???em znakomity hufiec najdzielniejszych rycerzy. Rycerstwo polskie pragn�?c zetrze�? haniebn�? zniewag�?, w naj zawzi�?tszy spos??b atakuje wrog??w i rozbija ich zupe??nie, k??ad�?c pokotem te oddzia??y, kt??re si�? z nimi star??y.

Tymczasem wojsko krzy??ackie, kt??re urz�?dzi??o po??cig za uciekaj�?cymi Litwinami i Rusinami, uwa??aj�?c si�? za zwyci�?zc??w, z wielk�? rado??ci�? pod�???a??o do obozu pruskiego, prowadz�?c ze sob�? t??um je??c??w. Widz�?c za??, ??e toczy si�? bardzo zawzi�?ta i krwawa walka... rzuca si�? w wir walki, by przyj??�? z pomoc�? swoim.

Tymczasem podejmowa??o walk�? 16 nowych, dot�?d nie u??ytych... chor�?gwi wroga... a kiedy cz�???�? ich zwr??ci??a si�? w stron�?, gdzie kr??l polski sta?? jedynie ze stra??�? przyboczn�?, wydawa??o si�?, ??e godz�? w niego... Proporzec kr??lewski... zosta?? przezornie zwini�?ty, by nie zdradza??, ??e kr??l si�? tam znajduje... Kr??l rwa?? si�? z wielkim zapa??em do boju... za?? stra?? przyboczna... z trudem go powstrzymywa??a... Tymczasem z oddzia????w pruskich, spod wi�?kszej chor�?gwi pruskiej do owych nale??�?cej, wyjecha?? na cisawym koniu rycerz, z pochodzenia Niemiec, Dypold Kokeritz von Dieber z ?�u??yc, ze z??otym pasem, w bia??ej, niemieckiego kroju szacie, kt??r�? po polsku nazywamy jak�? i w pe??nej zbroi... i pochylaj�?c kopi�?, na oczach stoj�?cego pod szesnastoma chor�?gwiami wojska pruskiego, dotar?? do miejsca w kt??rym sta?? kr??l, zamierzaj�?c, jak si�? zdaje, zaatakowa�? go. Kiedy kr??l polski W??adys??aw pochylaj�?c w??asn�? kopi�? oczekiwa?? walki, star?? si�? z nim pisarz kr??lewski Zbigniew z Ole??nicy, bez broni, maj�?cy na p???? z??aman�? kopi�?. Ugodzi?? Niemca w bok i zwali?? z konia na ziemi�?. Le??�?cego na wznak w??r??d drgawek, kr??l W??adys??aw ugodziwszy kopi�? w czo??o, ods??oni�?te wskutek podniesienia si�? do g??ry zas??ony he??mu, zostawi?? nietkni�?tego. Ale natychmiast zabili go rycerze trzymaj�?cy stra?? nad kr??lem, a piesi ??ci�?gn�?li ze?? zbroj�? i szaty.

Rycerz Dobies??aw z Ole??nicy, z rodu zwanego D�?bno, maj�?cego w herbie krzy??, samotnie, z pochylon�? kopi�?, daj�?c koniowi ostrog�? [rusza] w kierunku wrog??w. Spo??r??d jazdy pruskiej wyje??d??a przeciw niemu Krzy??ak, dow??dca chor�?gwi i wojsk i zast�?piwszy drog�? atakuj�?cemu go Dobies??awowi, w??asn�? w????czni�? kopi�? Dobies??awa przerzuca przez g??ow�?. Wprawdzie Dobies??aw pchn�??? kopi�?, jednak Krzy??ak uchyleniem g??owy i podbiciem kopii do g??ry unikn�??? ciosu, kt??rym Dobies??aw usi??owa?? go ugodzi�?. A Dobies??aw widz�?c jasno, ??e cios jego chybi??, uznaj�?c za ryzykowne i nierozs�?dne walczy�? z licznymi nieprzyjaci????mi, wraca?? szybko do swoich. Krzy??ak, kt??ry pu??ci?? si�? za nim w pogo??, bod�?c konia ostrogami i godz�?c w????czni�? w Dobies??awa, zada?? koniowi Dobies??awa, okrytemu ozdobn�? kap�?, kt??r�? nazywamy kropierzem, ran�? w l�?d??wie, ale nie ??mierteln�? i aby go nie zagarn�?li rycerze polscy, szybko umkn�??? do swoich.

Odzia??y polskie... rzucaj�? si�? na wrog??w ustawionych w 16 chor�?gwiach, do kt??rych przy??�?czyli si�? r??wnie?? ci, kt??rzy pod innymi znakami ponie??li kl�?sk�?, i staczaj�? z nimi ??mierteln�? walk�?. I chocia?? wrogowie przez czas jaki?? stawiali op??r, w ko??cu jednak, przewa??aj�?cymi liczb�? oddzia??ami kr??lewskimi otoczeni, zostali wyci�?ci w pie?? i niemal wszyscy walcz�?cy pod 16 chor�?gwiami zgin�?li lub popadli w niewol�?. Po zwyci�???eniu i rozgromieniu owych zast�?p??w wrog??w, kiedy, jak wiadomo, zgin�?li wielki mistrz pruski Ulryk, marsza??ek, komturzy i wszyscy znaczniejsi rycerze i panowie z wojska pruskiego, reszta nieprzyjaci???? podj�???a odwr??t, a kiedy raz poda??a ty??y, zacz�???a pierzcha�? w pop??ochu.

Liczni rycerze, kt??rzy uciekli z szyk??w pruskich schronili si�? za wozy pruskie os??aniaj�?ce ob??z. Zaatakowani przez wojska kr??lewskie, kt??re wdar??y si�? z impetem do tabor??w i obozu pruskiego, zgin�?li lub dostali si�? do niewoli. Tak??e ob??z nieprzyjacielski pe??en wszelkich bogactw i wozy oraz ca??y dobytek mistrza pruskiego i jego wojska z??upili rycerze polscy.

Znaleziono za?? w wojsku krzy??ackim kilka woz??w wy??adowanych p�?tami i kajdanami, kt??re Krzy??acy... przywie??li do wi�?zania je??c??w polskich. Znaleziono te?? inne wozy pe??ne ??agwi nas�?czonych ??ojem i smo??�?, a tak??e strza??y wysmarowane t??uszczem i smo??�?, kt??rymi zamierzali razi�? pokonanych i uciekaj�?cych... Za s??usznym jednak zrz�?dzeniem Bo??ym, kt??ry star?? ich pych�?, Polacy zakuwali ich [Krzy??ak??w] w te p�?ta i kajdany... Kilka tysi�?cy woz??w wrog??w w ci�?gu kwadransa z??upi??y wojska kr??lewskie tak, i?? nie pozosta??o po nich najmniejszego ??ladu. By??y nadto w obozie i na wozach pruskich liczne beczki wina, do kt??rych po pokonaniu wrog??w zbieg??o si�? znu??one trudami walki i letnim skwarem wojsko kr??lewskie, aby ugasi�? pragnienie. Jedni rycerze gasili je czerpi�?c wino he??mami, inni r�?kawicami, jeszcze inni - butami. Ale kr??l polski W??adys??aw w obawie, by jego wojsko upojone winem nie sta??o si�? niesprawne i ??atwe do pokonania... kaza?? zniszczy�? i porozbija�? beczki z winem. Gdy je na rozkaz kr??lewski bardzo szybko rozbito, wino sp??ywa??o na trupy poleg??ych, kt??rych na miejscu obozu by??o wiele i widziano, jak zmieszane z krwi�? zabitych ludzi i koni p??yn�???o czerwonym strumieniem a?? na ??�?ki wsi St�?barka.

Po zdobyciu taboru nieprzyjacielskiego wojsko kr??lewskie... ujrza??o liczne... hufce nieprzyjacielskie rozproszone w ucieczce, jak b??yska??y w promieniach s??o??ca odbitych od ich zbroi, kt??re nieomal wszyscy mieli na sobie. Urz�?dziwszy dalej po??cig za nimi [oddzia??y polskie] wkroczywszy na mokrad??a, rzuci??y si�? na wrog??w i pokonawszy garstk�?, gdy?? niewielu wa??y??o si�? stawi�? op??r, pozosta??ych [wrog??w], na rozkaz kr??la, p�?dzono nietkni�?tych w niewol�?... Po??cig rozci�?gn�??? si�? na wiele mil... Komtur tucholski Henryk, kt??ry kaza?? [przed bitw�?], by noszono przed nim dwa miecze... dopadni�?ty przez ??cigaj�?cych zgin�??? w godny po??a??owania spos??b przez ??ci�?cie g??owy i poni??s?? straszn�?, ale zas??u??on�? kar�? za brak rozwagi i pych�?... Wielu rycerzy schwytano i odprowadzono r??wnie?? do obozu, a zwyci�?zcy potraktowali ich ??agodnie... Zapadaj�?ca noc przerwa??a bitw�?.

Kr??l zadba?? te??, by opatrzono rannych, kt??rym uda??o si�? uj??�? z ??yciem... Po sprowadzeniu do obozu p??????ywych i rannych tak z wojska polskiego jak i pruskiego, u??yto wszelkich sposob??w aby ich wyleczy�?. A po obliczeniu strat stwierdzono, ??e w wojsku kr??lewskim poleg??o tylko 12 znacznych rycerzy... W kaplicy kr??lewskiej... odprawiono potem g??o??ne mod??y... Namiot s??u??�?cy za kaplic�? otoczono god??ami i chor�?gwiami wrog??w, kt??re rycerze polscy znosz�?c w tym dniu przed oblicze kr??la, zatkn�?li. Te, rozwini�?te na ca??�? d??ugo??�?, ??opota??y g??o??no na lekkim wietrze.

Mszczuj ze Skrzynna doni??s?? kr??lowi, ??e wielki mistrz pruski Ulryk poleg?? i na dow??d swych s????w pokaza?? kr??lowi W??adys??awowi z??oty pektora?? ze ??wi�?tymi relikwiami, kt??ry s??uga wspomnianego Mszczuja zdar?? z zabitego... We ??rod�? 16 lipca, nazajutrz po uroczysto??ci Rozes??ania Aposto????w... kr??l polski W??adys??aw... nakaza?? odszuka�? w??r??d zw??ok cia??a mistrza pruskiego Ulryka, marsza??ka, komtur??w i pozosta??ych dostojnik??w poleg??ych w bitwie... by je pogrzebano z nale??n�? czci�? w ko??ciele... Przed kr??la dzi�?ki pomocy jednego z je??c??w... Bolemi??skiego, kt??remu to zlecono, by?? bowiem zaufanym mistrza pruskiego, przyniesiono odnalezione zw??oki mistrza pruskiego Ulryka maj�?ce dwie rany - jedn�? na czole, drug�? na piersi... [kr??l] kaza?? owin�?�? zw??oki w czyste chusty i na wozie okrytym purpur�? odes??a?? do Malborka, by je pochowano.\"

Znaczenie bitwy

Wynik bitwy mia?? zasadniczy wp??yw na stosunki polityczne w ??wczesnej Europie. Nie tylko ostatecznie za??ama?? pot�?g�? Zakonu, ale r??wnie?? wyni??s?? dynasti�? jagiello??sk�? do rangi najwa??niejszych na kontynencie. Wed??ug niekt??rych badaczy (np. Stefan M. Kuczy??ski albo Pawe?? Jasienica) �?? fenomenalny i do??�? niespodziewany generalny sukces odniesiony g????wnie si??ami polskimi, spowodowa?? powa??ny kryzys w stosunkach polsko-litewskich i zadecydowa?? o kunktatorskiej postawie kr??la, kt??ry obawiaj�?c si�? nazbyt mocnego wzrostu znaczenia Polski w unii (kt??ra i tak by??a stron�? silniejsz�?) op????ni?? po??cig za niedobitkami wojsk krzy??ackich i ostatecznie nie zdoby?? os??abionego Malborka. Sama bitwa nie wnios??a ??adnych istotnych nowinek taktycznych (nie licz�?c u??ytego w przeprawie przez Wis??�? mostu pontonowego). Po niej samej nast�?pi?? natomiast powolny upadek znaczenia zagranicznych wojsk zaci�???nych (wielu zaproszonych przez Zakon znamienitych rycerzy z Europy Zachodniej widz�?c dysproporcj�? si?? i przeczuwaj�?c niechybn�? kl�?sk�? nie przyjecha??o na pole bitwy); rzecz�? bez precedensu by?? natomiast wspania??omy??lny gest kr??la, kt??ry kaza?? odnale??�? zw??oki Wielkiego Mistrza Ulricha von Jungingen i co wa??niejszych braci oraz odes??a�? je z honorami do Malborka. Trofeami wojennymi by??o przede wszystkim 51 chor�?gwi krzy??ackich (cz�???�? z nich zosta??a przyznana ksi�?ciu Witoldowi, te kt??re trafi??y do wawelskiej katedry zosta??y w roku 1797 wywiezione przez Austriak??w do Wiednia i ??lad po nich zagin�???), dwa s??ynne miecze ofiarowane Jagielle przez Krzy??ak??w (przechowywane by??y w wawelskim skarbcu, lecz po upadku powstania listopadowego zosta??y wywiezione do Rosji i r??wnie?? ??lad po nich zagin�???).

W bibliografii niemieckiej bitwa pod Grunwaldem wyst�?puje jako bitwa pod Tannenbergiem (Schlacht bei Tannenberg). Obecna nazwa tej miejscowo??ci to St�?bark.

Pole bitwy dotychczas nie doczeka??o si�? systematycznego przebadania pod wzgl�?dem archeologicznym. Istniej�? dziewi�?tnastowieczne doniesienia o r????nych przypadkowych odkryciach �?? np. w ko??ciele w St�?barku przechowywano kilka kamiennych kul armatnich i elementy zbroi, a w zamku w D�?br??wnie znaleziono siekier�? bitewn�? i inne fragmenty zbroi. Polskie badania archeologiczne rozpocz�???y si�? w roku 1958 i trwa??y przez kilka lat, lecz obj�???y niewielk�? cz�???�? pobojowiska, m.in. nie odnaleziono wspomnianego przez kronikarzy miejsca poch??wku kilkuset znaczniejszych rycerzy obu stron w okolicach St�?barskiego drewnianego ko??cio??a i nie przebadano pobliskich bagien, gdzie podobno zgin�???o wielu uciekinier??w z pola walki. Odnaleziono kilka zbiorowych mogi?? w pobli??u ruin kaplicy wzniesionej przez Krzy??ak??w po bitwie. Szkielety nosi??y ??lady po ciosach zadanych mieczem, toporem czy po trafieniach strza??ami z kuszy.

Sprawy niewyja??nione

W literaturze podawane s�? r????ne �?? do??�? rozbie??ne �?? szacunki liczebno??ci wojsk (m??wi si�? niekiedy nawet o sumie do 38 tysi�?cy wojsk zakonnych i do 43 tysi�?cy sprzymierzonych), ale przez wi�?kszo??�? historyk??w i badaczy s�? one poddawane w w�?tpliwo??�?. Przewaga liczebna wojsk unii nie jest kwestionowana, za to w wielu ??r??d??ach kwestionuje si�? powa??ne zagro??enie dla g????wnego obozu Jagie????y wskutek strace??czej szar??y lekkozbrojnej jazdy krzy??ackiej �?? w�?tek opisany przez Sienkiewicza.

Opracowa??: Andrzej Bugajski

Zr??d??a :
www.wikipedia.pl
www.sci�?ga.pl
www.album-grunwaldzki.iq.ploraz inne

Do wystawianie komentarzy na tej stronie wymagane jest zalogowania się - zaloguj się lub kliknij tutaj , aby się zarejestrować.

GOLENIOW.NET - AKTUALNO??CI

Opony Szczecin Felgi

Opony Szczecin

Dorabianie kluczy Goleni??w

Witaj

Dorabianie kluczy Goleni??w

Dorabianie kluczy Goleni??w

Ogłoszenia

Sprzedam

Więcej ogłoszeń (0)

Kupię

Więcej ogłoszeń (0)